Casa Batlló на Гауди отвора скриен стан како галерија за современа уметност

Casa Batlló на Антони Гауди од 1906 година во Барселона и светското наследство на УНЕСКО, додава нов слој на својата долга историја со постојан изложбен простор посветен на современа уметност. Галеријата, која ќе се отвори на 31 јануари 2026 година, се наоѓа во стан од 230 квадратни метри на вториот кат, кој со децении останал затворен за јавноста. Студиото Mesura со седиште во Барселона го реставрира просторот, што ќе вклучува нови архитектонски интервенции.

Инаугуративната изложба, Beyond the Facade ќе биде организирана од United Visual Artists (UVA), основанo од Matt Clark. Изложбата е поврзана со нарачката на UVA за култната фасада на зградата, а претставува ново дело на проекција за мапирање создадено за петтото издание на годишниот фестивал на мапирање на Casa Batlló. Замислена како пролог, работата на фасадата ќе започне истиот ден кога галеријата ќе се отвори.

Иницијативата, наречена Casa Batlló Contemporary, сигнализира голем чекор во начинот на кој култната зграда се поврзува со современата култура. За прв пат, модернистичките ентериери на Гауди се реновираат од тим со седиште во Барселона за да годишно се организираат две изложби на современа уметност, достапни или како дел од целосната рута за посетители или со самостоен билет. Според програмската директорка Maria Bernat, целта е да се „поттикне дијалог помеѓу минатото и иднината“, сместувајќи ја радикалната визија на Гауди во современа рамка.

Изложбата за отварањето ќе се фокусира на истражувањето за циклусите на животот на британската уметничка практика UVA преку светлина и движење. Позната по проекти што ги спојуваат уметноста, архитектурата и технологијата, UVA претходно изложуваше на Кралската академија на уметностите во Лондон, YCAM во Токио и на Биеналето во Сиднеј. Нивната инсталација во Casa Batlló ги повикува посетителите да се загледаат во себе во променливите обрасци на светлината.

Трансформацијата на катот на Гауди во галерија претставувало предизвик за архитектонскиот тим на Mesurа. Историски гледано, на вториот кат се наоѓале приватни станови, пред подоцна да служи како конзерваторска работилница. Интервенцијата ги обновува оригиналните карактеристики како што се дрводелството и витражите, воведувајќи нов архитектонски јазик. Централно место во редизајнот има закривен метален таван со ситопечат и концентрични бранувања, што личи на вода вознемирена од капка. Произведен со роботска технологија, обезбедува структурна поддршка и препознатлив идентитет, а притоа не ја преоптоварува раката на Гауди. „Нашата цел беше да создадеме ехо од неговото дело, шепот што го надополнува неговиот универзум без да го менува“, објаснува Carlos Dimas, партнер во Mesurа.

Проектот е темпиран да се совпадне со стогодишнината од смртта на Гауди во 2026 година, како и со прогласувањето на Барселона за Светска престолнина на архитектурата. За директорите на Casa Batlló, новата галерија ја отелотворува идејата за „наследство на 21 век“: културна институција која е ригорозно зачувана и активно реинтерпретирана. Генералниот директор Gary Gautier нагласува дека галеријата ја зајакнува улогата на Casa Batlló, како културен светилник, проширувајќи го нејзиниот идентитет надвор од конзервацијата кон иновации.

Трансформацијата, исто така, го одразува долгорочното планирање. Новиот простор е предвиден во Генералниот план на Casa Batlló од 2015 година, кој постави насоки за зачувување, користење и ширење информации за зградата. „Нешто што го замисливме пред 10 години наскоро ќе стане реалност: оживување на историски простор, негово отворање кон градот и давање нова намена“, вели главниот архитект Xavier Villanueva.

Casa Batlló веќе стана платформа за дигитална и медиумски базирана уметност, нарачувајќи дела од 2021 година од Refik Anadol, Sofía Crespo и Quayola за нејзината фасада и ентериери. Со лансирањето на Casa Batlló Contemporary, тие интервенции се прошируваат во постојана кураторска програма. Новата галерија ја позиционира зградата како историска икона на модернизмот, но и како активен учесник во авангардната културна сцена на Барселона.