Инженерска метаморфоза: Како е MetLife претворен во сцена за финалето на Мундијалот (ВИДЕО)

Во недела, 19 јули, финалето на Светското првенство во фудбал ги соочи тимовите на Аргентина и Шпанија. Шпанија ја освои титулата на Светското првенство во САД, Канада и Мексико откако во финалето ја совлада Аргентина со 1:0. Овој судбоносен натпревар се одржа на стадионот MetLife во Њу Џерси, кој ФИФА за време на турнирот фицијално го нарече New York New Jersey Stadium.

 

Промената на името е, секако, чисто комерцијална – светската фудбалска куќа не користи имиња што содржат корпоративни спонзори за време на своите натпревари, па MetLife привремено доби неутрално име за време на турнирот.

Меѓутоа, многу поинтересно од промената на името е фактот дека стадионот проектиран исклучиво за американски фудбал мораше да помине низ една од најсложените адаптации меѓу сите домаќини на Мундијалот за да ги исполни строгите стандарди на ФИФА за играње фудбалски натпревари.

Еден стадион за два тима

MetLife Stadium се наоѓа во Ист Радфорд, Њу Џерси, на само десет километри од Менхетен. Изграден е на местото на поранешниот Giants Stadiuma, кој е отворен во 1976 година и беше дом на New York Giants и New York Jets.речиси четири децении.

На почетокот на 21 век, стана јасно дека стариот стадион повеќе не ги исполнува барањата на NFL франшизите, па Giantsi и Jets донеле необична одлука – заеднички финансирале сосема нов објект. Соова се случи еден од ретките примери на два професионални американски фудбалски тима кои подеднакво делат стадион кој не е во јавна сопственост.

Изградбата започнала во 2007 година, а стадионот е официјално отворен во април 2010 година. Вкупната инвестиција изнесувала приближно 1,6 милијарди долари, што во времето на изградбата го рангирало меѓу најскапите спортски објекти во светот.

Архитектура без спектакл, но со јасна функција

Автор на архитектонскиот проект е американското биро HOK, во соработка со студиото EwingCole, додека за конструкцијата било ангажирано познатото инженерско биро Thornton Tomasetti. Главен изведувач бил конзорциумот Skanska USA.

За разлика од многу стадиони од истата ера кои се стремеа кон иконографски форми и спектакуларни конструкции, стадионот MetLife е проектиран на многу рационално.

Неговата препознатлива надворешна обвивка се состои од повеќе од 15 километри алуминиумски ламели, кои го менуваат визуелниот идентитет на зобјектот благодарение на LED осветлувањето. Кога играат Giants, стадионот свети во сини тонови, додека за натпреварите на Jets, фасадата станува зелена.

Таквото решение овозможило една градба да добие два различни идентитети без потреба од физички промени во архитектурата.

Проектиран за NFL, а не за фудбал

Иако MetLife повремено бил домаќин на меѓународни фудбалски натпревари, вклучувајќи го и финалето на Copa América Centenario во 2016 година, неговата основна геометрија одговарала на потребите на американскиот фудбал.

NFL теренот е значително потесен од фудбалскиот терен пропишан со правилата на ФИФА. Проблемот не бил само во димензиите на самиот терен, туку и во безбедносните зони околу аут линиите, кои ФИФА строго ги дефинира.

Ова значело дека стадионот не можел едноставно да ја замени вештачката трева со природна. Било потребно физички да се промени геометријата на долниот прстен на трибините.

Реконструкција поради Светското првенство

Подготовките за Мундијалот започнаа во 2024 година. Најголемата интервенција се однесуваше на четирите аголни делови од долната трибина, каде што беше отстранет дел од постојните армирано-бетонски и монтажни седишта за да може теренот да се прошири на димензиите на ФИФА.

Вкупно се отстранети околу 1.740 седишта, со што капацитетот за време на Светското првенство беше приближно 80.000 гледачи, додека стадионот во стандардната NFL конфигурација собира 82.500 посетители. По завршувањето на првенството, отстранетите сегменти ќе бидат вратени со помош на модуларни конструкции.

Овој пристап покажува колку флексибилни станале современите стадиони, способни да се прилагодат на различни спортови без трајно нарушување на основната конструкција.

Природна трева наместо синтетика

Можеби уште потешка работа била со подлогата. NFL натпреварите на MetLife стадионот се играат на вештачка трева, додека ФИФА дозволува само природни или висококвалитетни хибридни системи со трева.

За потребите на Светското првенство, развиен е сосема нов систем, кој вклучува повеќеслојна подлога со дренажа, слоеви од песок и природна трева одгледувана според однапред дефинирани спецификации.

Инсталацијата е извршена непосредно пред турнирот, а целиот процес е резултат на долгогодишно истражување од страна на разни универзитети и специјализирани компании за спортски терени. За разлика од трајните реконструкции, овој систем му овозможува на стадионот по првенството да се врати во NFL конфигурација.

Трибини проектирани без мртви агли

Една од најголемите вредности на MetLife е организацијата на гледалиштето. Трибините се проектирани под внимателно дефинирани агли, така што речиси ниту едно седиште нема заклонет поглед на теренот.

Конструкцијата е развиена според принципи кои ја фаворизираат видливоста наместо монументалноста, па дури и при максимален капацитет стадионот одржува релативно добра визуелна врска помеѓу публиката и игралиштето.

За архитектите и проектантите на спортски објекти, оваа рационалност е една од најинтересните карактеристики на стадионот.

Одржливост како дел од подготовките за Светското првенство

Во пресрет на Светското првенство, стадионот доби и LEED Gold сертификат за постојните објекти, со што е потврдено подобрување на енергетските перформанси, управувањето со отпад, потрошувачката на вода и одржливиот транспорт на посетителите.

Ова покажува дека подготовките за најголемиот фудбалски настан не вклучуваа само градежни интервенции, туку и подобрување на целокупниот систем за управување со објектот.

Максимално користење на постојните објекти

Денес, MetLife Stadium претставува интересен пример за тоа како голема спортска инфраструктура може да се прилагоди на сосема различни правила на играта без изградба на нов објект.

За разлика од претходните светски првенства, каде што беа изградени сосема нови стадиони со неизвесна иднина, домаќините на Светското првенство во 2026 година се одлучија за поинаков пристап – максимално користење на постојните објекти со целни градежни интервенции.

Во случајот со MetLife Stadium ова значело отстранување на дел од трибините, инсталирање модуларни конструкции, замена на подлогата и низа технички подобрувања што му овозможија на стадионот проектиран за NFL да стане бина за најголемиот меч во светскиот фудбал.

Неговата најголема архитектонска вредност лежи токму во оваа способност за трансформација. Наместо спектакуларна форма, MetLife потврдува дека современ стадион повеќе не е статична градба, туку адаптивна инфраструктура способна да одговори на сосема различните барања на спортот, технологијата и одржливоста.