Порта3 – градежништво, архитектура и екологија Порта3 – градежништво, архитектура и екологија
Повеќе од четири петтини од станбените и деловни згради во 25 европски градови немаат доволно крошни дрвја во непосредна близина за да постигнат значителен ефект на ладење за време на топлотни бранови. Ова го покажа анализата на отворени податоци спроведена од експертот за урбано зеленило д-р Тами Кроесер од Универзитетот RMIT во Австралија.
Истражувањето опфатило околу 5,5 милиони објекти во градовите на Франција, Шпанија, Италија, Германија, Португалија, Грција и Велика Британија. За секоја зграда, покриеноста со крошни е анализирана во радиус од 60 метри, односно во просторот што директно влијае на условите во кои луѓето живеат и работат.
Резултатите покажуваат дека дури 84 отсто од набљудуваните згради не го достигнуваат прагот од 30 отсто покриеност со крошни во близина. Тоа ниво е наведено во стручната литература за урбаната топлина како важно за ублажување на опасниот ефект на урбан топлотен остров.
Анализата се надоврзува на работата на д-р Тами Кроесер објавена во списанието Nature Communications. Според неговата оценка, сè почестите и интензивни топлотни бранови во Европа укажуваат на структурни проблеми во начинот на кој се планирани и градени градовите.
Тој навел дека повеќе од четири петтини од домовите и работните места во анализираните градови немаат количина на блиски крошни на дрвјата што истражувањата ги поврзуваат со забележливо ладење. Додал дека парк со многу зеленило, ако се наоѓа на неколку блока оддалеченост, не може да помогне на станбена зграда која е опкружена со загреан асфалт.
Најдобри резултати во Келн и Хамбург
Меѓу опфатените градови, најдобри резултати постигнале Келн и Хамбург. Во нив, приближно 45 отсто од зградите се наоѓаат над прагот од 30 отсто покриеност со крошни во непосредната околина.
На третото место е Ница, каде што околу 41 отсто од зградите ги исполнуваат набљудуваните критериуми. Релативно поволниот резултат на овој град во голема мера е поврзан со вегетацијата на околните падини.
По овие три града, резултатите брзо се влошуваат. На другиот крај од листата е Севиља, која редовно се соочува со екстремни летни температури. Во тој град, дури 98 отсто од зградите имаат помалку крошни во близина отколку што е потребно за значително ублажување на топлината.
Во Лондон, 93 отсто од приближно 1,5 милиони анализирани објекти се под утврдениот праг. Во Париз, тој удел достигнува 96 отсто, додека просечната покриеност со крошни околу зградите е само 12 отсто. Дури и Рим не покажа значително подобар резултат, бидејќи 85 отсто од зградите немаат потребните 30 отсто дрвја во непосредна близина.
Д-р Кроесер нагласил дека ова не е мало отстапување од посакуваното ниво. Во повеќето градови, повеќе од половина од сите анализирани згради имаат помалку од 10 отсто крошни во нивната непосредна околина.
Градот, како што објаснува, гледано како целина може да остави впечаток дека има задоволителна количина зеленило, додека во исто време повеќето жители имаат многу малку сенка во близина на своите домови.
Причината е што ефектот на ладење на дрвјата е изразиото од локален карактер. Дрвјата што не се блиску до местото на живеење и работа нема да ги заштитат луѓето тамо каде што всушност се изложени на високи температури.
Најсиромашните населби се најизложени на топлината
Анализата, исто така, покажала дека последиците од недостатокот на зеленило не се рамномерно распределени. Во градовите за кои биле достапни податоци за приходите на населението или степенот на материјална ранливост, се покажало дека посиромашните населби генерално имаат помалку дрвја и повисоки температури.
Како резултат на тоа, луѓето кои имаат најмалку финансиски средства да ги прилагодат своите станови на екстремни временски услови се изложени на најголемо топлинско оптоварување.
Високата густина на изградба не мора да значи повисоки температури
Наодите од истражувањето ја оспоруваат претпоставката дека густо изградените урбани области се неизбежно потопли. Со споредување на населбите со слична густина на домување, утврдено е дека делови од градот со соодветна количина на крошни можат да бидат од 4 до 10 степени Целзиусови поладни од споредливите урбани жаришта.
Во Париз е забележана температурна разлика од дури 10,5 степени Целзиусови, додека во Бирмингем изнесувала 6,6 степени.
Анализата опфатила и густо изградени делови од градовите со станови, продавници, канцеларии и разни центри на активности кои, благодарение на соодветната сенка, останале значително попријатни за време на екстремни вруќини.
Клучната разлика била во тоа дали постојните стебла се зачувани, дали новите дрвја се засадени плански и дали им е обезбеден доволно простор, почва и вода потребни за правилен раст.
Зрелите дрвја не можат брзо да се надоместат
Според резултатите од анализата, градовите треба да се фокусираат на три приоритети. Првиот е садење дрвја во непосредна близина на станбени и деловни згради, вториот е обезбедување доволно почва и вода за развој на дрвјата, а третиот е зачувување на постојните зрели крошни.
Д-р Кроесер укажал дека дрвјата што ги ладат градовите денес се засадени пред неколку децении. Ново дрво не може веднаш да обезбеди ладовина за цела зграда, туку за таков ефект честопати се потребни помеѓу 15 и 20 години
Затоа, секое големо и зрело стебло што ќе биде отстрането претставува загуба што не може да се надомести во временскиот период релевантен за сегашните топлотни бранови.
