Шигеру Бан добитник на Златниот медал на AIA за 2026 година

Јапонскиот архитект Шигеру Бан, основач и креативен лидер на Shigeru Ban Architects, е награден со Златниот медал на AIA за 2026 година, највисокото признание што го доделува Американскиот институт на архитекти (AIA).

Шигеру Бан ја трансформира архитектурата користејќи обновливи ресурси како хартија и дрво за да создаде трајни, одржливи структури како што се Картонската катедрала и засолништата за катастрофи. Тој е едукатор повеќе од 30 години, оспособувајќи ги студентите преку практични проекти кои ја истакнуваат одржливоста и можностите на проектирањето.

Крајстчрч, Нов Зеланд, 2014

„Карактеристика на работата на Бан е неговата пионерска употреба на скромни, обновливи материјали, особено хартија и дрво. Она што започна како напор да се намали отпадот при проектирање на изложби, се разви во револуционерен структурен систем“, се наведува во соопштението на AIA.

Неговата работа со хартиени цевки, од привремени засолништа за помош при катастрофи до трајната картонска катедрала во Крајстчрч, Нов Зеланд, покажува како евтините, рециклирачки материјали можат да создадат елегантни и отпорни структури“, се додава во соопштението.

Центарот Помпиду-Мец, 2010

Роден 1957 година во Токио, Бан растел во уметничко и софистицирано семејство. Младиот Бан бил фасциниран од традиционалната работа на столарите бидејќи неговото семејство живеело во дрвена куќа која често била реставрирана. Тој решил дека сака да стане столар бидејќи сакал да гради работи од фрлено дрво.

Бан се преселил во Калифорнија во 1977 година за да продолжи со студиите по англиски јазик. Неодамна основаниот Институт за архитектура на Јужна Калифорнија (SCI-Arc) бил негов избор. Во 1980 година, Бан успешно се префрлил на Купер Јунион откако ја завршил четвртата година на SCI-Arc.

Тојота Градски музеј, 2024

Дин Малц, неговиот иден партнер во канцеларијата во Њујорк, и други истакнати архитекти биле меѓу неговите соученици. Учел од значајни поединци како што се Џон Хејдук, Бернард Чуми и Рикардо Скофидио. Бан зел отсуство за да работи во канцеларијата во Токио на покојниот архитект Арата Исозаки пред неговата последна година на студии. Во 1984 година, се вратил на Купер Јунион и дипломирал архитектура.

„Своч и Омега“, Бил, 2019

Без претходно работно искуство, Бан отворил сопствено биро во Токио во 1985 година. Покрај тоа, бил кустос во галеријата „Аксис“, каде што креирал изложби за Џудит Тарнер, Алвар Алто и Емилио Амбас. Во почетокот ги креирал формите на хартиени цевки што ќе станат негов заштитен знак за време на изложбата за Алто. Преку голем број студии, како што се „Куќа со ѕид завеса“, „Куќа без ѕидови“ и „Гола куќа“, тој продолжил да ги истражува своите идеи.

Иновативната употреба на Бан на едноставни, обновливи материјали, особено хартија и дрво, е клучната карактеристика на неговата работа. Она што започнало како обид за намалување на отпадот во проектирање на изложби се развило во револуционерна структурна рамка. Неговата работа со хартиени цевки покажува како нискобуџетните, рециклирачки материјали можат да се користат за производство на извонредни и издржливи структури, од привремени засолништа за помош при катастрофи до катедрала.

Музејот на уметност во Аспен, 2014

Посветеноста на Бан на служење на заедницата е исто толку фундаментална како и неговите опипливи креации. Во 1995 година, по земјотресот во Кобе, тој ја основа Мрежата на архитекти волонтери (VAN), невладина организација посветена на обезбедување помош при катастрофи на глобално ниво.

Бан верува дека вештините на архитектите треба да бидат достапни за сите, а не само за привилегираните. Поради ова убедување, VAN завршил над 50 проекти во 23 земји, вклучувајќи прегради за приватност за украински бегалци и дрвени колиби за бегалци во Руанда и Мауи.

Иновативниот развој во масовната дрвена градба е поттикнат од идеологијата на Бан. Кампусот „Своч и Омега“, изграден во 2019 година, во Бил, Швајцарија, кој содржи низа конструкции од столбови и греди и решеткасти лушпи, е истакнат пример. Тоа е една од најголемите масивни дрвени конструкции во светот, изградена со 160.000 кубици одговорно произведено швајцарско дрво. Оваа количина дрво, која сочинува само 0,1% од годишното производство на дрво во Швајцарија, може да се одгледува во земјата за само 10 часа.

Прототип на куќа од хартиени трупци од дрво, METU Faculty of Architecture

Други значајни достигнувања вклучуваат Vierendeel решеткаста конструкција на Центарот Помпиду-Мец (2010), кровот со просторна рамка на Музејот на уметност во Аспен (2014), спојките од тврдо дрво на деловната зграда Тамедија (2013) и Тамадик Нагоја (2021), деловна зграда каде што Бан користел вкрстено ламинирано дрво (CLT) како трајна оплата за да создаде биофилна средина, надминувајќи ги ограничувањата на прописите што го забранувале дрвото како примарен конструктивен материјал.

Во Соединетите Американски Држави, иницијативи како Музејот на уметност во Аспен, изграден во 2014 година, и Куќата од леано железо во Њујорк, изградена во 2025 година, ја демонстрираат неговата контекстуална свест и капацитет да ја почитува историјата, а воедно да промовира архитектонски иновации.

„Благиот карактер и упорната природа на Шигеру, присутни тогаш и моќни денес, доведоа до опус што ги илустрираат богатите и разновидни вредности на AIA. Шигеру е извонредна личност со голема енергија, убедување и љубезност“, рече Тод Вилијамс, FAIA, коосновач на Tod Williams Billie Tsien Architects.

Хартиен систем за преградување / Земјотрес во Источна Јапонија

Бан е добитник на бројни важни меѓународни награди како признание за неговата разновидна и инвентивна работа. Меѓу нив се Наградата за социјална правда „Мајка Тереза“ (2017), Наградата „Принцеза од Астурија“ за Конкорд (2022), Praemium Imperiale за архитектура (2024), Прицкеровата награда (2014) и францускиот Орден за уметности и книжевност (2014).

На универзитети како Харвард, Корнел и Колумбија, Бан е посветен предавач повеќе од 30 години, пренесувајќи ги своите техники на идните генерации архитекти. Преку практична градба, често вклучувајќи ги во проектите на VAN, и докажувајќи дека архитектурата може да биде моќна форма на служење, тој ги прави студентите посилни.

Кариерата на Шигеру Бан служи како моќен потсетник за капацитетот на нашата професија да изгради поправеден и поодржлив свет.