Џакарта е најнаселен град во светот според извештајот на ОН за 2025 година

Според извештајот World Urbanization Prospects 2025 објавен од Одделението за економски и социјални прашања на Обединетите нации (UN DESA), главниот град на Индонезија стана најнаселен град во светот.

Користејќи ажуриран и ускладен метод за дефинирање на урбаните области, извештајот проценува дека Џакарта има население од речиси 42 милиони, ставајќи ја пред Дака, која има околу 40 милиони, и Токио, со 33 милиони.

Овој ревидиран поредок покажува како новата методологија и растот на населението го менуваат разбирањето на урбаните размери во Азија и глобално.

Панорама на Џакарта

Методологија наречена „степен на урбанизација“

Новото истражување од 2025 година воведува методологија наречена „степен на урбанизација“, геопросторен пристап што применува единствени прагови за број на население и густина за да се класифицираат градовите, местата и руралните области.

Овој метод ги заменува претходните верзии на извештајот што се потпирале на национални дефиниции, а кои значително се разликувале. UN DESA наведува дека ажурираните критериуми даваат поспоредлива слика за урбаните области низ целиот свет.

Според овој метод, Токио останува еден од најголемите метрополитенски региони во светот, но со благо намалување на населението, додека континуираната урбана област на Џакарта опфаќа поширока и погусто населена зона од порано.

Џакарта има 42 милиони жители

Дури 45% од луѓето во светот живеат во градови

Извештајот, исто така, покажува дека 45% од 8,2 милијарди луѓе во светот сега живеат во градови, во споредба со 20% во 1950 година. Бројот на луѓе што живеат во урбани средини е повеќе од двојно зголемен од средината на минатиот век, а проекциите покажуваат дека до 2050 година, две третини од глобалниот пораст на населението ќе биде во градовите.

Бројот на мегаградови, или урбани области со најмалку 10 милиони жители, достигнал 33 во 2025 година, од кои повеќе од половина се во Азија. До 2050 година, се очекува да порасне на 37 мегаградови, меѓу кои ќе бидат Адис Абеба, Дар ес Салам, Хаџипур и Куала Лумпур, кои, според прогнозите, ќе надминат 10 милиони жители.

Во исто време, извештајот истакнува дека малите и средните градови сè уште го сочинуваат најголемиот дел од урбаната популација и растат најбрзо, особено во Африка и Азија. Од анализираните над 12.000 градови, 96% имаат помалку од еден милион жители, а вкупниот број на градови во светот е повеќе од двојно зголемен од 1975 година.

Адис Абеба

Преместување на престолнината

Позицијата на Џакарта во новиот поредок ги одразува демографските притисоци и долгогодишните инфраструктурни предизвици. Регионот се соочува со проблеми со густината, квалитетот на воздухот, мобилноста и слегнувањето на земјиштето, со речиси 40% од градот под нивото на морето поради прекумерното црпење на подземните води, ширење на урбаните средини и растот на нивото на морето.

Џакарта се соочува со проблеми со густината, квалитетот на воздухот, мобилноста и слегнувањето на земјиштето

Овие услови влијаат врз националното планирање и придонесоа за одлуката на Индонезија да ја премести административната престолнина. Во 2019 година, индонезискиот парламент одобри закон за преместување на главниот град во Нусантара, урбанистички специјално планиран град на островот Борнео, оддалечен околу 1.300 километри од Џакарта.

Целта на оваа иницијатива е да се справи со структурните ограничувања на сегашниот главен град и да се создаде нов административен центар проектиран со фокус на климатските промени и обновливите извори на енергија. Првичните планови за Нусантара вклучуваат високи згради и урбани шеми ориентирани кон пешаци обликувани според локалниот терен и условите на животната средина, како и проширен јавен превоз.

Градилиште Нусантрa – состојба во јуни 2024 година

Иако проектот наидувал на доцнења и бил предмет на еколошки и логистички дебати, тој претставува еден од најобемните примери на концептот на „контролирано повлекување“, односно стратешко преселување на населението од областите што се соочуваат со долгорочни еколошки ризици.