Порта3 – градежништво, архитектура и екологија Порта3 – градежништво, архитектура и екологија

д-р Ника Грабар, дипл.инж.арх, предавач на Академијата за дизајн во Љубљана

Да се создава архитектура е прекрасно нешто. Уште повеќе кога станува збор за млада суверена држава која треба да ја слави својата слобода градејќи нови институции, дизајнирајќи го јавниот простор или креирајќи уметност. Но, што ако гледаме со запрепастеност трагедија која се одвива пред нашите очи?! Кога им ја покажав он-лајн презентацијата за Скопје 2014 на моите колеги, нивната прва реакција беше „Дали си сериозна, ова мора да е шега! Ме потсетува на Чаушеску и неговата архитектура во Романија“.

Филип КОНЕСКИ, студент на Архитектонскиот Факултет- Скопје

Скопје 2014 претставува проект кој во себе содржи толку многу, што е невозможно обичниот македонски граѓанин да се справи со крупноста на залакот. Моментно сите дискутираат, се караат и се докажуваат, а никој не забележува дека проектот треба да се разговара од повеќе аспекти ( урбанистички, архитектонски, социолошки, историски, политички, идеолошки итн.). Се водат дискусии кои разочаруваат во

Елена ПЕТРОВСКА, студент на Архитектонскиот факултет во Скопје

Долго размислував кој е вистинскиот начин да се каже нешто за проектот „Скопје 2014“, а притоа да се даде доволно силен аргумент зошто еден човек е за или против него.

Веќе со месеци ги слушаме коментарите што доаѓаат од двете страни, и полека избледуваат и се втопуваат во сивилото што го обзеде нашиот град. Не дека коментарите не се на место, едните („стручњаците“ во сите области) велат дека сакаат

Билјана СТЕВКОВСКА САВИЌ, дипл.инж.арх.

Проектот Скопје 2014 со сета своја монументалност, барок, постмодернизам, кич, семантика, политика, двојно кодирање, убавина и грдост, е слика на нас самите, наша моментална приказна. Сигурно веќе на сите им е здодеано од слушање за неа. Мене, размислувањето на оваа тема, секогаш ме потсетува на приказната што ја раскажа Горан Стефановски во својата пристапна беседа кон Македонската Академија на Науките и Уметностите. Тој кажува дека луѓето за да преживеат, имаат совршен вроден инстикт за ткаење приказни. За нас нема ништо поважно од овие приказни. Тие се срж на нашиот живот и столб на нашиот идентитет, а ниедна култура не може да опстане без автентична приказна.

Валентина ТАШЕВА, дипл.инж.арх.

Да се напише коментар по повод проектот Скопје 2014 е вистински инцидент за луѓето што живеат во внатрешноста. Факт е дека проектот треба да ги засега и луѓето надвор од Скопје, затоа што тој се состои од објекти кои се од национален карактер. Но, ова се задоцнети коментари. Работите се движат во сосема погрешна насока. Се има впечаток дека проектот Скопје 2014 е завршена работа, која се наоѓа во челустите на политиката во траење на еден мандат, во пресудите на Уставниот суд, прес конференциите на политички партии, поделените струковни асоцијации и вистинската битка на студентите по архитектура.

Павлинка АТАНАСОВА, студент на арх. факултет

Архитектурата е секогаш одраз на времето во кое е создадена. Во нејзиниот израз се отсликуваат општествените и економските прилики, таа е можеби најсилното изразно средство на менталниот прогрес и економската моќ на едно општество и е сведок на нашето време. Сведок на слободно, демократско општество, на едно пост-модерно време кога стремежот кон иднината е посилен од кога било.

м-р Михајло ЗИНОСКИ, дипл.инж. арх.

Изградбата на градот Скопје во новите социо-економски услови доби еден нов тренд, во кој инвестициите дефинирајќи ги условите и правилата на градење го создадоа она што го гледаме денес. Системот на донесување одлуки е направен така што контролибилноста на секоја фаза од проектниот процес до изведба на објектот, поминува низ институциите на власта.

Горан Патчев, дипл.инж.арх.

....Отсекогаш во мојата кариера во архитектурата ме водела интуицијата кога се работи за процесот на проектирање и обликување на некој простор. Така и сега првиот впечаток беше интуитивен, а тоа ми кажуваше дека се работи за добра идеја, смела идеја. Во тој момент и не знаев дека дел од објектите веке се реализираат. Значи има и политичка заднина, а тоа е така кога владата е спонзор. Но, си велам, па и тоа е добро. Се присетив на европски метрополи каде ренесансните „мецени“ кои ја финансирале уметноста и изградбата во поранешните времиња, а од кои толку се фасцинираме кога ги посетуваме.

Филип МАРЈАНОВИЌ, дипл.инж.арх.

Речиси и да нема архитект кој размислува со своја глава и кој барем малку ги следи современите светски трендови во архитектурата, кој не е против гротескниот проект Скопје 2014. Дури и архитектите што на овој, или на оној начин се директно инволвирани во него, се свесни дека тој е едно големо промашување.

Целата постапка околу проектот од самиот почеток беше водена погрешно. Наместо да биде транспарентна и отворена за јавност, како што е тоа пракса во развиените земји, таа беше целосно затворена. Се одвиваше во таинствени кругови, а конкурсите што беа распишувани, со однапред диктирани стилови.

Инес ПЕТРОВА, дипл.инж.арх.

Кои се придобивките?

....Нови функции со кои се заокружува амбиентот на плоштадот и центарот на градот....Функции кои недостасуваа во културниот живот на граѓаните на Скопје и Републиката...Функции кои ќе го трасираат културниот пат на идните

Илија ПЛАЧКОВ, дипл.инж.арх.

Во глобала сум поборник за реконструкција на сите јавни површини на кои долго време се немаат преземено никакви урбанистички зафати, каков што е и „Малиот ринг“. На плоштадот му е неопходна урбанистичка реконструкција, бидејќи тој не соодветствува со сегашноста. Но, има неколку работи кои сигурно бараат поподробна анализа и отвораат низа прашања. Површината на „Малиот ринг“ е премалa за во неа нормално да функционираат толкав број нови јавни објекти. Кога ним ќе им се приклучат и постоечките изградени објекти кои се дел од плоштадот, ќе се добие една урбана архитектонска маса преполна со изградени површини, кои со своите кубуси просторот ќе го направат архитектонски преоптоварен. Јас на презентацијата на „Скопје-2014“ видов само неколку случајни минувачи кои се движат по плоштадот. Обидете се да го замислите плоштадот со илјадници луѓе на него!

Антонио ПЕТРОВ, предавач на универзитетот Хардвард

Сметам дека ниту објектите изведени по земјотресот 1963 година, ниту проектот „Скопје 2014“ што се реализира во 2010 година, не се сместени ниту во времето, ниту во контекстот. Изградбата на Скопје 1963 година била авангарда за тоа време, а проектот на Кензо Танге го подигна нивото на животниот простор на жителите на Скопје. „Скопје 2014“ од своја страна го вкопува градот под земја, со него се враќате назад. Целта на овој проект веројатно била да оформи некакви темели. Тие темели се градат на основата на некои остатоци, кои се базирани на оригинал кој реално не постоел.

Александар ПЕТРОВСКИ, дипл.инж.арх.

Прекрасна идеја е да се дооформи центарот на Скопје со новоизградени објекти и неизградени урбани простори. Идејата и одважноста да се осмисли овој заборавен простор и да се постават врски помеѓу градителските и природните карактеристики присутни во централното јадро, (Вардар, Кејот, Камениот мост, Калето, плоштадот и околните објекти) ја заслужува безрезервната поддршка на граѓаните и стручната јавност на Скопје и Републиката.

Настасја Стефановска, магистрант на Aрхитектонскиот факулет во Софија

Како никогаш досега, обичните луѓе почнаа да забележуваат што е грдо, а што убаво во архитектурата, да го сфаќаат нејзиното значење и нејзиниот придонес кон убавината на животот. Проектот Скопје 2014 ја смести архитектурата од маргините на општествените случувања во фокусот на интересирање. Добро е.