Скулптура што влезе во историјата – Бранкуши и Christie’s аукција на векот (ВИДЕО)

На аукција на Christie’s во Њујорк се случила вистинска мала историска драма на пазарот на уметност, а во центарот е скулптурата „Данаида“ од Константин Бранкуши (1876 – 1957), романски вајар кој творел во Романија и Франција. Бранкуши е еден од највлијателните вајари од почетокот на 20 век, а „Данаида“ги проби сопствените граници и заврши како едно од најскапите модернистички дела некогаш продадени.

Цена? Импресивни 93 милиони долари, а со сите надокнади бројката скокнува на вртоглави 107,6 милиони долари. Доволно за и најладнокрвните колекционери да размислат за момент.

Оваа бронзена скулптура некогаш била дел од познатата колекција на медиумскиот могул С.И. Њухаус, еден од највлијателните и најпрестижните колекционери на 20 век. Само овој факт му дава на делото дополнителна вредност, „аура +10“ во светот на уметноста каде што потеклото честопати значи речиси исто колку и потписот на уметникот.

Името „Данаида“ има корени во грчката митологија и приказната за Данаидите – педесетте ќерки на кралот Данаос, кои во една од најмрачните митолошки епизоди биле осудени на вечна, бесмислена задача во Ад. Уметничкиот слој тука добива длабочина, бидејќи Бранкуши често бирал токму такви архетипски, речиси филозофски теми.

Скулптурата е создадена околу 1913 година, инспирирана од младата унгарска уметница Маргит Погани, чие лице Бранкуши го трансформирал во низа минималистички, речиси апстрактни форми. Наместо реалистични детали, тој оди во спротивна насока – чисти форми, редукција, тишина на формата. Неговата прочуена идеја „едноставност како разрешена комплексност“ овде буквално се гледа во бронза.

Делото носи и траги од времето: потписот, леарницата, бронзата збогатена со златни листови и темната патина му даваат речиси ритуален, скулпторски „луксузен артефакт“ карактер. Мало, но монументално по значење.

И потоа, дополнителен поп-културен момент. Вирална снимка на Никол Кидман како поминува покрај скулптурата во атмосфера што повеќе личи на филмски сет отколку на аукциска куќа е снимена во галеријата Christie’s. Музика, светла, уметност и гламур – сè изгледа како внимателно режиран момент помеѓу реалноста и естетиката.

На крајот, „Данаида“ не е само скулптура што соборува рекорди. Тоа е момент кога митот, историјата и ултралуксузниот свет на пазарот на уметнички дела се судираат и се претвораат во цена што звучи повеќе како симбол отколку како бројка.